Adopcja (od łac. adoptio) oznacza przybranie, usynowienie. Jest to więc akt uznania dziecka innych rodziców, z którym nie ma więzi biologicznej, za własne potomstwo. Akt ten ma nie tylko wymiar psychologiczny, lecz także i prawny. Jego efektem jest powstanie określonej relacji prawnej łączącej dziecko i jego nowych rodziców, tożsamej z relacjami rodzinnymi, opartymi na więzach krwi i pochodzenia. Zarówno dziecko, jak i rodzice, mają względem siebie takie same prawa i obowiązki, jakie istnieją między potomstwem a jego biologicznymi rodzicami.

Na gruncie przepisów prawnych terminowi adopcja odpowiada przysposobienie. Przysposobić można osobę małoletnią z uregulowaną sytuacją prawną (pozbawienie władzy rodzicielskiej, wyrażenie zgody na adopcję przez rodziców biologicznych, sierota zupełna).

Według kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przysposobić mogą tylko osoby, które:

• mają pełną zdolność do czynności prawnych, ponieważ umożliwia ona po adopcji sprawowanie władzy rodzicielskiej,
• posiadają kwalifikacje osobiste, które pozwolą w przyszłości na wywiązywanie się z obowiązków rodzicielskich, tj. odpowiednie kwalifikacje moralne, zdrowotne i stabilną sytuację materialną,
• uzyskały opinię kwalifikacyjną ośrodka adopcyjnego oraz świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez ten ośrodek.

Ponadto, między przysposabiającym a przysposabianym musi zachodzić odpowiednia różnica wieku. W praktyce przyjmuje się, że najwłaściwszym jest, gdy różnica ta wynosi co najmniej 18 lat i co najwyżej 40 lat. Adoptować dziecko mogą zarówno pary małżeńskie, jak i osoby samotne. W Polsce nie ma możliwości przysposobienia dziecka przez pary pozostające w związkach nieformalnych.

Droga do przysposobienia wiedzie przez ośrodek adopcyjny. Kandydaci mogą zwrócić się do dowolnego, wybranego przez siebie ośrodka adopcyjnego w kraju.

Przysposobienie dokonuje się na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego – wydziału rodzinnego i nieletnich sądu rejonowego, na wniosek osoby lub osób przysposabiających. Sąd orzeka o przysposobieniu po przeprowadzeniu rozprawy, w której uczestniczą wnioskodawcy oraz opiekun prawny dziecka, który musi wyrazić zgodę na przysposobienie.

Po uprawomocnieniu się orzeczenia o przysposobieniu zadaniem rodziców adopcyjnych jest:

• odebranie z sądu opiekuńczego postanowienia o przysposobieniu,
• udanie się po nowy akt urodzenia dziecka do Urzędu Stanu Cywilnego właściwego ze względu na miejsce urodzenia dziecka,
• zameldowanie dziecka w Wydziale Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta lub Gminy właściwego ze względu na miejsce swojego stałego zameldowania,
• odebranie nowego numeru ewidencji PESEL dla dziecka (pierwotny numer ulega zmianie) w Urzędzie Stanu Cywilnego właściwym ze względu na miejsce zameldowania dziecka,
• zgłoszenie dziecka do ubezpieczenia zdrowotnego u płatnika składek, np. pracodawcy, który jest zobowiązany dane te przekazać do ZUS.